بەهدینی - مالپەرا بەدەل بۆسەلی

ئەبووحەنیفە دینەوەری: بەری ١٠٠٠ سالان دیرۆکا کوردان و ١٦ پرتوک نڤیساندنە

بەدەل بۆسەلی: زانیار و فیلۆزۆفێ کوردە. بەری ١٠٠٠ سالان دیرۆکا و ێ نڤیسییە و خەریتەیا کوردستانێ وەشاندییە. دەربارەی ١٦ زانستان دە پرتوکێن جییاواز و سەرکەفتی نڤیساندنە. مرۆڤەکی پر هێژا، ژیرەک و سەرکەفتییە. دگەل ناسنامەیا خۆ یا کوردئاریەن، عالمەکی ئیسلامییە.

ئەبووحەنیفە دینەوەری کییە؟

ژ بەر کو ل سەردەما وی زمانێ زانستێ عەرەبی بوو، ئەبو حەنیفە دینەوەری ب زمانێ عەرەبی نڤیساندنە لێ بەلێ گەلەک گرندی دایە کوردایەتییا خۆ، چاند و دیرۆکا کوردستانێ.

دینەوەر

ئەبووحەنیفە دینەوەری سالا ٨٢٨ێ ل دینەوەرێ ژ دایک بویە و ٨٩٦ێ شویە بەر دلۆڤانییا خوەدێ. دینەوەر ل رۆژهلاتێ کوردستان، سەر ب شارێ کیرمانشانێ ڤەیە.

تایبەتییا دینەوەری

ژ زانکۆیا هارڤاردێ (ئەمریکا)، پرۆف. در. مەهرداد ر. ئیزادی دەرهەقێ دینەوەری دە دبێژە: “د دیرۆکێ دا ژێهاتیترین و ژیرەکترین کوردە. د ناڤ جڤاتا ئیسلامی دا زانیارێ باشترینە.”

تایبەتییا ئەبووحەنیفە دینەوەری یا گرنگترین ئەوە کو ژ ئالییێ زانستێ ڤە پرئالییە. ل سەردەما کو ئەم تێدە دژین ژی بەرهەمێن وی چاڤکانییێن گرنگن. www.bedelboseli.com

ئانکۆ مێژوویا کوردستانێ و دینەوەری

پرتوکا وی یا ب ناڤێ “دیرۆکا بنیات و نەسەبێ کوردان” گەلەک گرنگە. پرانییا لێکۆلینەران دبێژن (بەری هەرکەسێ سەلچوکییێن تورک ناڤێ کوردستانێ ب کار ئانینە. لێ بەلێ بەری سەلچوکییان دینەوەری و گەلەک زانیار، گەرۆک و دەولەتێن جودا ناڤێ کوردستانێ بکار ئانینە.

چما دەولەتێن ئیسلامی گرنگی نەدانێ

ژبەر کو کەسایەتییەکی کوردپەروەر بوو، سەردەستەت و دەولەتێن ئیسلامی گرنگی نەدانە پرتوک و خەباتێن وی و هەر ژ پێش چاڤان دور خستنە.

هەر وەها د پرتوکا فلۆرا (بۆتانیک، گییا و روەکناسین) دا، ناڤێ گیا، گول، چیچەک و روەکان ب کوردی نڤیساندنە. ئەڤ هەلوەست و نێزیکبون ل گۆرەی وێ سەردەمێ پر سەرنچراکێشە.

پرتوکێن ئەبووحەنیفە دینەوەری نڤیساندنە ئەڤن:

  1. نەسەبێ کوردان
  2. کتێبا جەبرێ (بیرکاری)
  3. کتێبا نەباتان
  4. کتێبا خەیریبونا ریژێ
  5. تێکچونا چاڤدێرییێن ئیسفاهانی یێن ئیسفاهانی
  6. کتێبا حەسابێ
  7. تێهگشتنا هەسابا هندێ
  8. کتێبا ئاریتماتیکێ
  9. کتێبا ستێرکان
  10. کتێبا هەوایێ
  11. پێشخستنا مانتقێ
  12. کتێبا گشتی
  13. کتێبا زانیارییێ
  14. کتێبا رەتۆریکێ
  15. کتێبا ئەردنیگارییێ
  16. کتێبا هەلبەست و هەلبەستڤانان
  17. دیرۆکا گشتی
  18. مێش و هنگیڤ

وەڵامێک بنووسە

bedelboseli.com